Szaty liturgiczne

Wielcy mistrzowie Zakonu św. Jana ofiarowali na rzecz swojego kościoła zakonnego kilka kompletów szat liturgicznych. Szaty te noszone były podczas ważnych wydarzeń i ceremonii liturgicznych.

W dokumentacji Zakonu zanotowano trzynaście kompletów szat przekazanych jako dary. Szaty wykonane są z jedwabnej satyny i misternie wyszywane różnobarwną przędzą jedwabną oraz złotą i srebrną nicią. Kolor szat wybrano w oparciu o kalendarz liturgiczny, by nadać liturgii dodatkowej symboliki.

Zestaw ofiarowany przez wielkiego mistrza Nicolasa Cotonera to szaty bogato zdobione motywami kwiatowymi, z których wiele ma również znaczenie symboliczne. Tego typu wyszywane ornamenty kwiatowe stanowią formę artystyczną wykształconą w baroku – w tym okresie bogate zdobienia były preferowane jako sposób adoracji Eucharystii.

Eksponat niedostępny.

Księgi liturgiczne

Manuskrypty te pochodzą z wczesnego okresu pobytu kawalerów Zakonu na Malcie. To zdecydowanie najpiękniejsze spośród wszystkich ksiąg liturgicznych na wyspie. W zbiorach kościoła znajdują się trzy komplety ksiąg – wszystkie były darami wielkich mistrzów.

Graduały L’Isle Adama

Największy i najważniejszy komplet obejmuje dziesięć iluminowanych ksiąg liturgicznych. Zostały one ofiarowane na rzecz kościoła przez wielkiego mistrza Philippe Villiersa de L’Isle Adama, który sprawował władzę w latach 1521-1534. Jego herb często pojawia się na kartach ksiąg. Tego typu księga liturgiczna zwana jest graduałem – zawiera ona śpiewy mszalne wykonywane podczas katolickiej liturgii mszy.

Wszystkie księgi zawierają wyjątkowo piękne, ręcznie wykonane iluminacje. Złoty liść w tle stanowi dodatkową ozdobę tych arcydzieł. Te przepiękne miniatury (zwane tak ze względu na ogromną dbałość o szczegóły wykonania) odzwierciedlają trendy w sztuce tamtych czasów.

Antyfonarze mistrza Verdalle’a

Księgi liturgiczne oznaczone herbem wielkiego mistrza Verdalle’a zwane są antyfonarzami. Zawierają one zbiór antyfon – pieśni śpiewanych podczas liturgii godzin (codziennej modlitwy odmawianej o różnych godzinach kanonicznych), które nie pojawiają się w graduałach.

Zbiór antyfonarzy mistrza Verdalle’a liczy sobie siedem ksiąg i obejmuje Proprium sanctorum (księgi zawierające wspomnienia liturgiczne postaci otoczonych kultem świętych) oraz Commune sanctorum (teksty dla wspólnych wspomnień liturgicznych grup świętych). Wszystkie księgi wykonane są z pergaminu i zawierają kilka iluminowanych inicjałów.

Antyfonarze mistrza de Antoine Paule’a

Zbiór wielkiego mistrza Antoine de Paule’a obejmuje dwa manuskrypty sporządzone na pergaminie. Są to antyfonarze na temporale, roczny cykl okresów liturgicznych roku kościelnego.

Eksponat niedostępny.

Relikwiarz na rękę św. Jana Chrzciciela

Ten pozłacany relikwiarz wykonano z myślą o przechowywaniu relikwii ręki św. Jana Chrzciciela. Była to najcenniejsza relikwia Zakonu – właśnie tą ręką św. Jan ochrzcił Jezusa w Jordanie.

Wykonanie relikwiarza zlecił w 1686 r. włoski wielki mistrz, Gregorio Carafa. Relikwiarz został odlany z brązu i pozłocony w Rzymie przez rzeźbiarza imieniem Ciro Ferri, którego styl pozostawał pod wpływem powszechnie panującego barokowego przepychu.

Po obu stronach cylindrycznej komory naczynia znajdują się aniołowie. Naczynie spoczywa na dwóch cherubinach, opartych o fasadę ozdobioną srebrnymi liśćmi akantu. Herb wielkiego mistrza znajduje się w centralnym miejscu, okalany dwoma wieńcami laurowymi. Pierwotnie relikwiarz wystawiony był na ołtarzu oratorium.

Eksponat niedostępny.

Popiersie Chrystusa Zbawiciela

Kawaler brat Alessandro Zambeccari zlecił bolońskiemu rzeźbiarzowi pracującemu w Rzymie, Alessandrowi Algardiemu, wykonanie z brązu posągu Jezusa Chrystusa.

Posąg pochodzi z 1639 r. i pierwotnie znajdował się w sporej, wolnostojącej kapliczce w Wielkim Porcie na Malcie.

Brązowy posąg był pierwotnie większy, a Chrystus w jednej ręce trzymał kulę ziemską, a drugą rękę unosił w geście błogosławieństwa osób przybywających do Wielkiego Portu i opuszczających go. W XVIII w. rzeźba została zmodyfikowana i umieszczona na frontonie kaplicy przy nabrzeżu. Kaplica poświęcona była Zbawicielowi i obejmowała wykorzystywaną do kwarantanny rozmównicę połączoną bezpośrednio z brzegiem morza za pomocą wpuszczonego w ziemię korytarza. Pomieszczenia te wykorzystywane były przez żeglarzy odbywających kwarantannę na statkach. Rzeźba, opisana przez Ferrisa jako „bellissima scoltura in bronzo ed alto rilievo”, trafiła następnie na fasadę kościoła św. Jana.

Eksponat niedostępny.